Antoni Ziemba

1

 

2

3

4

 5

 6

 7

 8

 9

 10

 11

 12

 13

 14

 15

 16

 17

 18

 19

 20

 21

 22

 23

 

 

 

 

 

 

   Po wykładzie poświęconym szeroko rozumianej sztuce sakralnej drugie spotkanie z cyklu Obraz między kultem a lękiem poświęcone było „Obliczu Chrystusa”. 11 marca 2015 roku odczyt na ten temat wygłosił profesor Antoni Ziemba – specjalista w dziedzinie późnośredniowiecznej i nowożytnej sztuki europejskiej, autor wielu książek i wystaw, kurator w Muzeum Narodowym w Warszawie i wykładowca w Instytucie Historii Sztuki UW.

   Profesor Ziemba rozpoczął swój wykład od pytań o wizerunek Chrystusa w sztuce – wizerunek będący właściwie maską boskości, tyleż uobecniającą, co unieobecniającą. Status tego przedstawienie to jedna z fundamentalnych kwestii estetycznych i zarazem teologicznych, skądinąd najczęściej stawianych przez ikonoklastów. Z pewnego punktu widzenia – zwracał uwagę nasz Gość − niezwykłą popularność obrazów Chrystusa można nawet interpretować jako wyraz lęku, że Boga nie ma. Autor pracy Iluzja a realizm sięgnął w swoich rozważaniach przede wszystkim do trzech źródeł popularnej ikonografii vera effigies: relikwii, mandylionów oraz listu Lentulusa. W centrum uwagi stanęły dzieła Jana van Eycka, w których profesor Ziemba odczytuje stematyzowane widzenie i patrzenie. Portrety Chrystusa należy bowiem jego zdaniem rozpatrywać w relacji do „zwykłych” portretów z tamtej epoki – te zaś, przeważnie trois quarts, stanowią ujęcie pośrednie między rzymskim wzorcem profilu a frontalnym właśnie modelem vera icon.

   Namysł nad tymi figurami kontynuował profesor Ziemba w dyskusji, gdy odpowiadał na pytania nie tylko publiczności, lecz także prowadzącej spotkanie profesor Marii Poprzęckiej, w tle zaś widniał iście hipnotyczny autoportret Albrechta Dürera.