17 października 2016 roku w ramach cyklu „TeKa refleksji” odbyło się spotkanie z Przemysławem Czaplińskim − jednym z najwybitniejszych polskich krytyków literackich, eseistą, tłumaczem, profesorem literatury współczesnej UAM w Poznaniu, autorem licznych książek, m.in. Polska do wymiany. Późna nowoczesność i nasze wielkie narracje (2009), Resztki nowoczesności (2011) i Poruszona mapa (2016), laureatem wielu nagród, w tym Nagrody im. Kościelskich i Nagrody im. Kazimierza Wyki.

   Nawiązując do swojej najnowszej książki, profesor Czapliński zadał na początku wykładu fundamentalne pytanie: gdzie leży Polska? Odpowiedzi szukał zaś we współczesnej literaturze, w której dostrzega reorientację polskiej wyobraźni z osi „wschód – zachód” na oś „północ – południe”. Za ważne świadectwa polskiej geografii wyobrażonej uznał teksty takich autorów, jak Adam Zagajewski, Bronisław Świderski, Zbigniew Kruszyński czy Grażyna Plebanek. Za szczególnie interesujące uznał Przemysław Czapliński odkrycie przez Polaków skandynawskiej nowoczesności – wskazał jednocześnie, że model ten zawiera elementy, których nie da się importować, lecz które trzeba samemu wypracować. Zauważalne jest też – zdaniem Profesora – ciążenie polskiej mentalności ku południu, ku mitycznej Europie środkowej, które jednak, w odróżnieniu od północnych wzorców, nie pociąga za sobą praktycznie żadnych zobowiązań. W długiej, pasjonującej dyskusji po wykładzie nasz Gość uzmysłowił słuchaczom, że odejście od dawnej osi, sytuującej Polskę między Rosją a Niemcami, jest też odejściem od osi afektów, takich jak groza, wstręt i wstyd, lecz nie chroni od autoerotycznego języka, jaki cechuje polską mentalność zbiorową.

 

PrzemyslawCzaplinski4

PrzemyslawCzaplinski5

PrzemyslawCzaplinski6

PrzemyslawCzaplinski7

 

PrzemyslawCzaplinski8

PrzemyslawCzaplinski9

PrzemyslawCzaplinski10

PrzemyslawCzaplinski11

 

PrzemyslawCzaplinski12

PrzemyslawCzaplinski13

PrzemyslawCzaplinski14

PrzemyslawCzaplinski15